توسط : یک مرد ۳۳ ساله توانست به مدت ۴۸ ساعت بدون ریههای خود زنده بماند، پس از آن که تیم پزشکی، ریههای او را با یک سیستم اندام مصنوعی خارجی جایگزین کرد. این سیستم به گونهای طراحی شده بود که بیمار را زنده نگه دارد تا بتواند تحت پیوند دوگانه ریه قرار گیرد.
پیش از این، مواردی وجود داشتهاند که بیماران پس از برداشتن ریهها به دستگاههای خارجی متصل شدهاند تا سطح اکسیژن خون خود را حفظ کنند. اما این دستگاهها به عنوان اندام مصنوعی ریه محسوب نمیشوند، زیرا جریان خون طبیعی قلب را حفظ نمیکنند و در نتیجه عملکرد قلب مختل میشود. انکیت بهارات، جراح توراکس در دانشگاه نورثوسترن، که در توسعه این سیستم مشارکت داشته، توضیح میدهد که طراحی تیم او منحصر به فرد است، زیرا جریان خون به قلب را به صورت متعادل و پیوسته حفظ میکند و خطر لخته شدن خون که میتواند حمله قلبی ایجاد کند را کاهش میدهد. نتایج این مطالعه در مجله Med منتشر شده است.
ناتاشا راجرز، متخصص پیوند در بیمارستان وستمید سیدنی، میگوید:
مهندسی پشت این سیستم اندام مصنوعی ریه بسیار شگفتانگیز است. حفظ عملکرد طبیعی قلب در غیاب ریهها کار بسیار دشواری است. تیم واقعا شجاعانه عمل کرد.
او اضافه میکند که این سیستم میتواند در دیگر بیماران بحرانی نیز به کار رود تا وضعیت آنها به اندازه کافی برای پیوند ریه بهبود یابد.
شرایط تهدیدکننده زندگی
قبل از اتصال به سیستم اندام مصنوعی ریه، این مرد به سندرم دیسترس تنفسی حاد مبتلا شده بود؛ شرایطی که در آن ریهها قادر به جذب کافی اکسیژن نیستند و اغلب تهدیدکننده زندگی است. این وضعیت توسط ویروس آنفلوانزا ایجاد شده بود. بیمار ابتدا به ونتیلاتور متصل شد، اما سپس به عفونت مقاوم به داروی سودوموناس آئروژینوزا مبتلا شد که موجب تجمع چرک در ریهها و شوک سپتیک شد و قلب و کلیههای او دچار نارسایی شدند.
بهارات میگوید:
بیمار وضعیت بسیار وخیمی داشت، دچار ایست قلبی شد و در حال مرگ بود.
از آنجایی که بیمار توانایی دریافت پیوند ریه را نداشت، تیم تصمیم گرفت ریههای او را که منبع عفونت بودند، خارج کند. نتایج شگفتانگیز بود. بیمار به سرعت بهبود یافت. بهارات میگوید:
طی ۴۸ ساعت، تمام داروهای پشتیبان فشار خون قطع شد، عملکرد کلیهها به طور کامل بازگشت و قلب به صورت طبیعی کار میکرد.
پس از آن، بیمار تحت پیوند دوگانه ریه قرار گرفت و سالها بعد هیچ نشانهای از پس زدن عضو یا اختلال در عملکرد ریهها نداشت. بهارات اضافه میکند:
تقریبا سه سال از آن زمان گذشته و بیمار وضعیت بسیار خوبی دارد.
اختراع در دوران پاندمی
تیم بهارات در زمان ملاقات با بیمار، روی توسعه سیستم اندام مصنوعی ریه برای بیماران بحرانی کووید-۱۹ کار میکرد. هدف این سیستم آمادهسازی بیماران برای پیوند ریه بود.
اگرچه فناوریهایی مانند اکستراکورتیکال ممبران اکسیژناسیون (ECMO) وجود دارد که میتواند عملکرد ریهها در اکسیژنرسانی و دفع دیاکسید کربن را انجام دهد، اما در این روش ریهها داخل بدن باقی میمانند تا قلب پایدار بماند. راجرز میگوید سیستم جدید به قلب متصل است و نسخهای اصلاحشده از ECMO است که فشار مناسب برای جریان خون به قلب و از قلب را حفظ میکند.
این مطالعه نشان میدهد که ریهها میتوانند برای مدت طولانی بهطور موقت از بدن خارج شوند. راجرز میگوید:
به صورت تئوری، میتوان ریهها را خارج کرد، بیمار را با این سیستم نگه داشت، ریهها را درمان کرد و سپس دوباره به بدن بازگرداند.
اما استفاده از این سیستم نیازمند تیمهای متخصص متعدد است، بنابراین تنها بیمارستانهای بزرگ قادر به بهرهبرداری از آن خواهند بود. بهارات امیدوار است که این سیستم در آینده تجاریسازی شود تا در هر بیمارستانی قابل استفاده باشد. او میگوید:
فعلا این سیستم برای بیمارانی که در نورثوسترن در خطر مرگ هستند ارائه میشود و ما یک ثبت برای پیگیری وضعیت این بیماران و نتایج آنها ایجاد خواهیم کرد.
